Sprzedaż bezpośrednia jest mocno ugruntowaną, dobrze zorganizowaną i prawnie unormowaną branżą, która dostarcza wysokiej jakości towarów zarówno w Polsce, jak i w Europie i na innych kontynentach. Roczna wartość sprzedaży całej branży w krajach Unii Europejskiej wynosi 20 miliardów euro. W Polsce rynek sprzedaży bezpośredniej generuje roczne obroty na poziomie prawie 2 miliardów 280 milionów złotych.

Produkty

Wśród przedsiębiorstw sprzedaży bezpośredniej działających na polskim rynku znaleźć można zarówno firmy małe, jak i duże, z rocznymi obrotami mierzonymi w miliardach złotych. Niektóre duże firmy są międzynarodowymi korporacjami.

Przedsiębiorstwa sprzedaży bezpośredniej dużo inwestują w badania naukowe, produkcję, księgowość i administrację, a także w szkolenie i marketing. Jest to branża, która oferuje niemal nieograniczone możliwości zarobkowania, bez względu na miejsce zamieszkania, wykształcenie czy wiek – i która ma poważny wkład w rozwój gospodarczy Polski i całej Europy.

Przedsiębiorstwa sprzedaży bezpośredniej często odgrywają rolę pionierów, którzy tworzą innowacyjne produkty i zdobywają nowe rynki. Przykładami takich działań mogą być firmy oferujące urządzenia sprzątające, kosmetyki, sprzęty do gotowania bez wody, nowoczesne naczynia kuchenne i wiele innych produktów, których wprowadzenie daje impuls do rozwoju nowych technologii i podwyższenia standardów rynkowych.

Przedsiębiorstwa sprzedaży bezpośredniej w sposób szczególny dokładają starań, by oferta odpowiadała najwyższym standardom innowacyjnym i jakościowym, ponieważ ich przyszłość zależy od satysfakcji klientów i skłonności do dłuższego związania się z firmą. Jak wspomniano wcześniej, warunki rękojmi, gwarancji i serwisu gwarancyjnego są bardzo często znacznie korzystniejsze od wymaganych przez prawo. Wiele spośród produktów sprzedawanych bezpośrednio ma wieloletnią gwarancję (często bezterminową), a klientowi przysługuje prawo do zwrotu zakupionego produktu, w tym niewadliwego, w razie zastrzeżeń czy braku satysfakcji z zakupionego towaru lub usługi.

Największą popularnością wśród oferowanych produktów nadal cieszą się kosmetyki. Niemniej ich udział w ogólnej sprzedaży sektora od kilku lat maleje. W ubiegłym roku było to nieco powyżej 68,3 proc. wobec niecałych 70 proc. w 2008 roku, 74,5 proc. w 2007 roku i aż 85 proc. w 2005 roku.
O prawie 1,5 proc. w stosunku do roku ubiegłego spadła też sprzedaż suplementów diety i artykułów dietetycznych - w roku 2009 osiągnęła pułap nieco powyżej 8 proc.
Minimalnie wzrosło zainteresowanie sprzętem gospodarstwa domowego (2008 r. - 16,10 proc., 2009 r. - 16,34 proc.) oraz usługami telekomunikacyjnymi (2008 r. - 0,80 proc., 2009 r. - 1,10 proc.). Natomiast o blisko 2 proc. w stosunku do roku 2008 wzrosła sprzedaż odzieży, biżuterii i innych akcesoriów mody - w 2009 roku wyniosła ona 5,01 proc.

Sprzedawcy

Sprzedawcy współpracujący z przedsiębiorstwami sprzedaży bezpośredniej to działający na własny rachunek niezależni przedsiębiorcy, których wynagrodzeniem jest prowizja od sprzedaży lub upust, jaki otrzymują przy zakupie produktów od firm dystrybucyjnych. Dochody sprzedawców bezpośrednich zależą zatem od wielkości ich obrotów. Dystrybutorzy sami pokrywają swe wydatki i płacą należne podatki. Od sprzedawcy nie wymaga się żadnych formalnych kwalifikacji, a osoby nowe w zawodzie przechodzą stosowne przeszkolenie.

Sprzedaż bezpośrednia to korzystny i zarazem elastyczny sposób zarobkowania. Choć otwiera wiele możliwości dla osób angażujących się w pełnym wymiarze czasu pracy, stanowi też bardzo dogodny sposób uzyskiwania dodatkowych dochodów. W Polsce ok. 85 proc. sprzedawców traktuje ją jako zajęcie dodatkowe, co wiąże się z faktem, że niemal 90 proc. osób pracujących w sprzedaży bezpośredniej to kobiety, które - częściej niż mężczyźni- godzą pracę zarobkową z prowadzeniem domu i opieką nad dziećmi. Kobiety niewątpliwie stanowią siłę napędową całej branży, której głównym atutem jest ruchomy czas pracy.

Pod koniec 2009 roku sprzedażą bezpośrednią zajmowało się zawodowo ponad 669 tys. osób.

Rozwój i znaczenie

Większość przedsiębiorstw sprzedaży bezpośredniej jest jednocześnie producentem sprzedawanych przez siebie towarów. Skraca się w ten sposób droga od producenta do konsumenta.

W 2009 roku przedsiębiorstwa skupione w PSSB odnotowały obroty o wartości ponad 1,8 mld zł, a cały sektor – ponad 2 mld. 280 mln.

Perspektywy

Detaliczny handel pozasklepowy stoi przed ogromną szansą rozwoju w najbliższych latach. Jako jedna z form tego handlu, sprzedaż bezpośrednia może skorzystać na licznych zmianach, jakie dokonują się obecnie na rynku. Z wielu powodów konsumenci będą mieli mniej czasu na odwiedzanie sklepów, co oznacza coraz większe zapotrzebowanie na inne formy dostarczania towarów konsumentom. Ten sam efekt będzie miało postępujące starzenie się społeczeństwa.

Stosunkowo mały udział sprzedaży bezpośredniej na rynku polskim w porównaniu z rynkiem europejskim czy takimi krajami, jak Japonia lub Stany Zjednoczone, wskazuje, że ta forma sprzedaży ma u nas znaczny potencjał, który może zdecydować o dynamicznym rozwoju branży w najbliższej przyszłości.